Ik ben in Brussel geboren in 1946. Mijn vader, Petrus De Man, ontmoette mijn moeder tijdens de tweede wereldoorlog. Zij was van Russisch oorsprong. Mijn toekomstige ouders waren als gedwongen arbeiders in Duitsland weggevoerd. Als ze na de oorlog terug in België waren en ik een jaar of twee was, beslisten ze te scheiden. De Koude Oorlog was toen aan de gang en de internationale sfeer was uiterst onzeker en angstwekkend. Als kind leefde ik lang in een wereld van vrees en onrust. De hele familie was toen steeds in spanning. Als enig kind begon ik dan te leven als opgesloten in mezelf en bouwde ik een wereld van verbeelding en dromen. Ik werd opgevoed door de moeder van mijn vader, Diane Sergoynne, een gevoelige en angstige vrouw maar met een uitgebreide cultuur. Zij was een begaafd muzikant en speelde piano met groot talent. Mijn grootvader, Nicolas De Man, was van Vlaamse oorsprong. Hij was eerder een autodidact en dol op geschiedenis en aardrijkskunde. Mijn vader Petrus was echter romantisch en eenzaam, een artiest die zijn vrije tijd besteedde aan schilderkunst en fotografie.

Mijn gedichten

Tour st-Nicolas de Furne

Onze mooie Nederlandse taal...
Hoe vaak heb ik dat nu wel gezegd
En gedacht en gevoeld
De taal van mijn voorouders van het vlakke land
Van de harde werkers zwijgzaam en volhardend

Op de lagere school waren er al lessen in het Nederlands
Mijn lieve grootvader was dan blij te helpen
Ik zag hoe trots hij was
Ik kon voelen dat er tussen hem en ikzelf
Een sterke band aldus bestond
Dierbare herinneringen...

Toen ik later naar Nederland verhuisde
Kon ik een nieuw boeiend leven starten
Vrijheid vriendschap ware natuur openlucht
De taal moest ik dan weer moeizaam onder de knie krijgen
Die mooie Nederlandse taal
Spannende herinneringen...

Veel later kwam ik in de witloofgemeente een huis zoeken
Dan vond ik rust en genegenheid op het platteland
Door donkere bossen en op aangename wandelpaden
Ik had gevonden wat ik zocht
En bouwde daar mijn nest voor goed

Ik was terug in de wereld van mijn voorouders
Weer kon ik luisteren naar mensen die...

Onze mooie Nederlandse taal spraken

Het verleden en het heden zo voornaam
Heerlijke gewaarwording...



Commentaar
© Hélène De Man 26 september 2017

-Dorpsdichter Kampenhout-

Zouden boeken soms tovenaars zijn...

Opnieuw zijn we op weg naar onbekende streken Onuitgesproken zinnen
De zee stroomt over de kaai
En de wind waait hard door bomen velden en afgelegen weilanden
Vreemde landschappen komen tevoorschijn
En nieuwe onverstaanbare talen worden thans gefluisterd
De hele wereld verandert voortdurend
Hoewel je in het verschiet nog schimmen van het verleden kunt waarnemen

Hier opeens stappen jongeren
Met starende ogen en nieuwsgierige blikken
Ze schrijden langzaam maar vastberaden vooruit
En de mensen die weemoedig zaten te piekeren
Over verleden tijden en verloren rijkdommen
Herleven opeens en kijken naar hen toe

Zoals engeltjes en tovenaars
Passeren ze geruisloos en wenken...
Ergens is er een toevlucht een oplossing
Met magische woorden en onverwachte verklaringen
Geven enkele boeken in hun teksten
De juiste formulering en de precieze informatie

Opgelucht beseft iedereen met dankbaarheid
Dat naast wrange beelden van oorlog
En vreselijke details over ongevallen en moorden
Ook nog gelukkig fijne bewoordingen en romantische verhalen bestaan
Is dit niet een sleutel tot vrijheid wetenschap en vredelievend dromen

Eigenlijk waarom wensen wij leren lezen en schrijven?
Omdat woorden magisch en bevrijdend kunnen zijn
Omdat ze elk een antwoord op onze vragen zouden bevatten

Soms hebben we als een kind de indruk dat engelen echt bestaan
Dat ze welwillend zoals elfen en dwergjes onze gedachten en redeneringen
Activeren of geheimzinnig doen herleven
Hopelijk vinden wij dus in verhalen en geschriften veelvuldige antwoorden op onze nieuwsgierigheid
Alsmede ontspanning waarheid en inzicht die wij zo hard nodig hebben
In de drukte van de hedendaagse luidruchtige wereld



© Helene De Man 5 oktober 2015
Grise Mer du Nord

Zacht in de zoele wind ligt de weg
En zie de grijze hengst
Zijn stap hoort gij gedempt

Lang heeft hij gedwaald in het gewas
Der verre lage landen

Geprikkeld door stekelig kreupelhout
Heeft hij gehold
Dan zwaarmoedig gezwoegd
Op de heuvelachtige grenzen der wereld
Waar de zon daalt en als een vogel doodvalt

Uit de snelle stroom heeft hij gedronken
Diep ademhalend even weer rustig
Zijn donkere ogen zagen niets
Dan oneindigheid in fijn stuivend stof verborgen

Thans is de zoelte van de zomer losgebroken
En de hengst gaat op draf
Aanhalig en aandachtig
Voor wat hij voelt en wat hij hoort
Zenuwachtig de oren spitsend



© Helene De Man 2 maart 1966

Hier liggen mistige vijvers stil aan de rand van bossen en riet
De avond is nabij
Een zachte zucht nadert als een gefluister
De duisternis schrijdt langzaam en geruisloos tussen het struikgewas
Als een bleke sluier spreidt zich een lichte nevel uit
Tussen bomen en grashalmen

Als je dichter bij de vijver komt
Zie je plots een wolk muggen wemelen
Die zenuwachtig heen en weer dwarrelen

Aan de oppervlakte van het water
Huiveren kleine en grotere ringen
Die over elkaar schuiven en zich onophoudend mengen

Met een mat geluid
Ploft er af en toe iets neer
Takje gebroken twijg dor blad bedorven fruit
Dan beginnen de ringen zich op de waterspiegel
Opnieuw uit te breiden

Over de donkerpaarse vennen
Komt dan alles tot zalige rust



© Helene De Man Herfst 2015

’s Avonds als het zeegeruis ver en zachter lijkt
En als oranjekleurige gewaden van neerdalende wolken
De zon nog even laten doorschijnen
Zover de blik nu reikt wens je toch vaak wat rust en genegenheid

Graag draai je de rug toe naar opgewonden onrustig lawaai en geraas van de dag
Die ononderbroken gejaagdheid en heftig gedoe
De zware last van veeleisende taken
Verontrustende omstandigheden die je prikkelbaar maken

Dan ben je plots vrij en is het je mogelijk
Een andere wereld te betreden
Zet de tv niet aan
En raak het tactiele scherm van je smartphone niet aan
Hier zijn er boeken die discreet naar je wenken
Boeken … vredelievend en geruisloos … zwijgzaam
Die je met open armen en bladen verwelkomen

In de stilte staat dan een raam op een kier
Langzaam ontdek je een ander onbekend decor
Van verleden en toekomst van kennis en droom
Binnen het bereik zijn boeken voor jou zoals ontelbare planeten
Waar eenieder elk wat wils kan vinden



© Helene De Man 6 september 2015

Ver gelegen lang geleden
Waar de weilanden wemelen
Waar de nacht eeuwig is
En de bossen blauw ...

Er wordt verteld
Dat in het maanlicht
Bomen dansen

Ver gelegen lang geleden
Zwerven de bomen op de wegen
Hoge figuren die bewegen
En buigen geruisloos tot hun kruinen
Zacht de grashalmen strelen

Er wordt verteld dat ze ronddwalen
En dat mensen die des nachts uitgaan
Alles vergeten als ze hen zien
En met hen zwerven heel hun leven

Ver gelegen lang geleden
Dansten de bomen in de nacht
Slanke gestalten in de maan
Dansten tot de dag brak aan...



© Helene De Man 1996

Nu besef je opeens dat de nachten kouder worden
En ’s morgens is de lucht vaak griezelig en mistig
Gelukkig heerst er op het gemeenteplein een geheimzinnige sfeer
Ge hoort er geschuiffel en gemurmel
En stilaan worden de eerste kramen geplaatst

Binnen zijn de kinderen reeds volop tevreden
De goede Sint is geweest

Maar straks zal het marktplein een feestelijk gezicht vertonen
Fraaie kraampjes aan alle kanten versierd als kerstbomen
Verlichting die vernuftig en talentvol voor en rondom de chalets wordt gevestigd

Bijna onmerkbaar maar zeker wordt de plaats levendiger
Enthousiast vormen zich groepjes verheugde mensen
Een leuke golf lachende gezichten en ogen vol bewondering

Versieringen kransen kerstbomen en -takken
Snoep peperkoek warme wijn
Allerlei aantrekkelijke geuren en heerlijke smaken
Leuke cadeautjes tegen spotprijzen
Aardig speelgoed
Kerstmannetjes lichtslingers engelenhaar en originele kerstkribbetjes
Marsepein warme wafels
En dit gedurende uren en uren

Het alledaagse gemeenteplein heeft zich omgetoverd in een sfeervolle kerstmarkt



© Helene De Man 13 november 2015

Knap en landelijk
Zo is mijn dorp
Zo is mijn streek
De witloofstreek

En ik weet niet hoe en waarom
Opzettelijk of niet
Ik hier juist lange tijd geleden aankwam

En dan bewust of onbewust voelde ik
Dat hier ergens mijn oorsprong en bakermat gelegen was

Hier ben ik gekomen en hier zal ik blijven
Liever dan in Oosterse paleizen
Beter dan in duizelingwekkende moderne steden
Rustiger dan in droomeilanden met witte zanderige stranden
Anders bekorend dan exotische paradijzen

Hier voel ik me thuis hier is er genegenheid
In deze omgeving verkies ik te verblijven en te blijven

Hier is er voor mij verborgenheid en veiligheid
Hier in Kampenhout knap en landelijk
Hier is voor mij het leven zo aantrekkelijk
Hier is alles knap landelijk



© Helene De Man 9 april 2016

Getjilp en gekwetter...
Geleidelijk aan worden de mensen vroeger wakker
Koude mistige dagen lijken nu voorbij
Allerlei stemmen beginnen een vreugdig gezang en leutige melodieën
In de bomen ontstaan er zangverenigingen en duetten
Spreeuwen meesjes vinken

Langzamerhand worden er zorgvuldig nesten gebouwd
Liefdesparades worden in de tuin gehouden
De merels zingen heftig de afwisseling van maartse buien
en aprilse grillen
Voor mijn huis maken eenden kennis
En echtparen gaan even in het beekje spetteren en kwispelen
Dan merk je op een grasveldje een broedende eenzame eend

Haastige zwaluwen suizen door de lucht
Vlinders fladderen tussen bloemen en struiken

Alle bloemen zijn nu gereed maar eerst en vooral madeliefjes
Verspreid in het groen der weiden en tuinen

Tussen grashalmpjes bereiden kruipende insecten festijnen voor de vogels

’s Avonds ontstaat er plots een hemels concert van alle vogels in de buurt
Tot ze hees bijna stemloos slapen gaan

Heerlijke aankomst van een lang verwachte lente...



© Helene De Man 6 april 2016

Zoals mijlpalen en tekens van gedachtenis
Staan ze langs velden bossen en wegeltjes
Zelfs half verborgen door kreupelhout

Soms met een verweerd opschrift
Met bouwvallige muren verslonden door vocht
Bedekt met klimop en mos

Overblijfselen van verlaten gehuchten
Alsof plotseling achtergelaten langs een grote weg
Door verstrooide opgejaagde mensen

Die ootmoedige gebouwtjes blijven moedig rechtstaan
Veelal ziet men een gebarsten venstertje met verroest traliewerk
Daar staart ernstig een beeld van Sint Jozef of Onze Lieve Vrouw
Op een bodem van dorre bladeren verlepte pluimen en spinnenwebben

Het zijn kleine toevluchtsoorden van God en zijn heiligen
Die aandachtig en gedwee over weilanden en akkers waken
Heilig Hart van Jezus Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand

Trots verdragen ze de ruwe aanvallen van afwisselende seizoenen
Om uiteindelijk de voorbijgaande jaren en eeuwen te overleven
Als geheimzinnige afbakening van velden en bossen
En getuigen van vele gebeurtenissen van ons mensenleven

Vlijtig worden ze nu en dan met liefde en toewijding
Hersteld gerestaureerd en opgefleurd

Met respect of mijmerend
Stoppen voorbijgaande wandelaars en fietsers
Veldkapelletjes zijn er misschien om even te wenken naar degenen
Die zich maar zelden naar een kerk begeven

Aldus wordt onze wandelweg voortdurend gezegend en geheiligd



© Helene De Man 24 march 2016

Als er een nieuwe deur open gaat
Als er dan frisse lucht een nieuwe hoop binnenvalt
Als er nieuwe ideeën komen opdagen

Dan wil ik opstaan
De armen strekken
De hand uitsteken
Dan doe ik mijn ogen wijd open
Ik luister naar de vogels
En nieuwe melodieën worden uitgeprobeerd
De wolken trekken nieuwe kleurige kleren aan
Langs de wegen bloeien onbekende planten
Want ver ligt de bestemming van onze reis

Dan weet ik zeker
Dat alles weer mogelijk is
Dat de wereld nog even kan veranderen
En de mensen beter worden
Ik voel dat vrede en verdraagzaamheid nog kan
Heel even ja heel eventjes
Want wereld en mens
Zullen niet zo gemakkelijk gaan veranderen

Heel eventjes heel zachtjes
Nieuwe gedachten betere gebaren
Dat zou een eerste stap uitmaken

Daarna zal de rest volgen
Na veel fouten en vergissingen
Na veel pijn en nijd
Verandert alles vast en zeker
Stap voor stap

Nog even doorzetten...



© Helene De Man 7 januari 2016

Bijna overal heb ik al gereisd
Vreemde landen eigenaardige streken bezocht
Ook heb ik natuurrijke landschappen gezien
Schilderachtige plekjes bewonderd
Kunstschatten ontdekt en indrukwekkende monumenten

Ik heb mensen met onbekende gewoonten leren kennen
Die haast onverstaanbare talen hanteerden
Daar heb ik allerlei gerechten geproefd

En daarna eindelijk
Na de helft van de wereld te hebben bezichtigd
Kwam ik op zekere dag in een uitzonderlijke regio terecht
Vrijwel een paradijs met uitgestrekte vergezichten
Groene velden en sprookjesachtige bossen
Natuurreservaten … vogels vrede vrijheid...

En vooral in deze regio wordt de koning der groenten geteeld
Wit en goud versieren zijn aangezicht en vormen zijn kroon
Zijn kleuren draagt het als een krijgsbanier
Het fiere witloof … zo fier

Het wordt in vele werelddelen gevraagd en gewaardeerd
Maar wat mij betreft hoef ik niet ver te lopen
Het wordt in mijn streek grootgebracht
… de witloofstreek



© Helene De Man 18 november 2015

Zeven … een betekenisvol cijfer
Een geluksgetal
Een week telt zeven dagen
Zeven dwergen zijn er voor één prinses
Van oudsher prijst men de zeven wereldwonderen
Rome is omringd door zeven heuvelen
In Kampenhout vieren we terecht onze zeven kunstenaars

Wij kunnen daarom vreugdevol en trots ook zo denken:
Inderdaad is kunst een pluspunt in onze materialistische wereld
Kunst is er gratis is niet verplicht staat als vrijblijvend
Een welwillende vredelievende activiteit

Alles wijst erop dat kunst onbekende aspecten van natuur mens en leven ontsluiert
Alsof de kunstenaar zelf de wereld opnieuw creëert
Ondermeer bepaalt hij zijn eigen weg en landschap
Een weg die hij intuïtief heeft gekozen - “the road not taken”
De kunstenaar laat ons dan van zijn persoonlijk inzicht genieten

Als ontdekkingsreiziger durft hij vreemde uitzichten openbaren
Zelfs vernuftige of onopgemerkte details
Als hij ons dan zijn werken toont zijn wij ook rijker geworden
Plots verstaan wij dit allemaal anders
En ondervinden wij diepere gevoelens

Dus vragen wij jullie kunstenaars niet op te houden
Vlieg zo vaak mogelijk naar mooiere ongeziene dimensies van het leven

Vanavond zijn wij bewust dankbaar
En met bewondering samengekomen
Om onze talentvolle medeburgers met een warm applaus te belonen

Proficiat aan allen!



© Helene De Man 12 februari 2016

Ik heb je lief
Mijn hartendief
Met je donkere ogen
Lijk je toch zo ingetogen

Als ik onopgemerkt en zijdelings
Naar je begin te staren
Denk ik telkens te dromen
Oh kon ik toch in je ziel ergens gaan wonen
Discreet als het zachte geluid van je hart
Wispelturig als je dromen

Of als een vogellief
Op je schouder gaan staan te turen
Een woordje in je oor fluisteren zo lief
En aangenaam
Voor uren

Ik heb je zo lief
Besef je dat nu stilletjes aan
Zal je dat geloven voortaan
En aan mij wennen … langzaam



© Helene De Man 12 august 2015

Wolken worden steeds donkerder
Met vliegende dorre bladeren
Die als verloren vogels
Hun weg schijnen te zoeken

De bladeren dwarrelen langdurig
Langzaam alsof twijfelachtig
Hoe droger hoe lichter

Ze vormen op verlaten wandelpaden en verborgen wegeltjes
Bruisende tapijten uitgedroogd loof en gebladerte
Dat onrustig trilt en ritselt tussen bomen en struiken

Af en toe ontdekt men reeds enkele paddenstoelen
Eerste tekens van de nakende herfst

Tijd vliegt voorbij

Weldra worden de dagen korter
Een wazige nacht strekt zich uit
Over de woelige steden en gure gehuchten
En over vergeten velden en vijvers

Ons leven vliegt voorbij



© Helene De Man 1 september 2016

Wolken steeds donkerder
Met vliegende dorre bladeren
Die als verloren vogels
Hun weg schijnen te zoeken

De bladeren dwarrelen langdurig
Twijfelachtig
Hoe droger hoe lichter

Ze blijven dan zwerven
Boven de nevelige velden
Waar de hete zomer lang vertoefde
Waar de oogst tot een einde komt

De lucht wordt grijs met paarse wolken
De aarde is overal wat uitgedroogd
Op de wegen dwaalt er veel stof
Droog gras en verschraalde veldbloemen
Een lange periode van hondsdagen
Heeft de zonnebloemen en sojaplanten
Op sommige plaatsen afgebrand

Gij hoort nu het suizen van een zachte zucht
De aarde smeekt om wat regen



© Helene De Man 2016

Hier suist aanhoudend de Noordenwind
Over de grijze soms gruwelijke golven der zee
Een kille ademhaling tegemoet

Af en toe slaan felle windvlagen toe
Ze laten het onstuimig water huiveren

Als onregelmatig kantwerk kantelen daar witte randjes
Zoals afgebrokkelde draaierige slierten
Die woelig in verre nevels verdwijnen

De hemel blijft koppig donkergrijs
Zoals omhuld in grote vleugels van een roofvogel
En onder die wapperende gespreide pluimen
Is er haast geen daglicht meer te zien

In afwachting van het moment van zonsondergang
Kan men geleidelijk aan een bleke zon waarnemen
En als de uren langzaam aanslepen
Wordt die zon fantastisch
Triomfantelijk oranjerood

De hele horizon staat dan in lichter laaie
En feest en huldigt de edele Noordzee
In een gloed van pracht
En een vloed van ontzaglijke glorie

Een ware hulde aan de Noordzee



© Helene De Man 8 july 2016

Kom mee en volg mij
Over de grens van grijze steden
Onverwachts bereik je ineens
Een prachtige streek
Alsof de echte wereld hier pas begint

Je voelt dat je hier welkom bent
Langs de weg strekken mooie donkere bossen zich uit
De huizen staan nu meestal van elkaar verwijderd
In een riante omgeving
Wordt alles aangenaam en rustiger
Ook de lucht lijkt wel zuiverder
De hemel wordt weer blauw

De rumoerige stad vergeet je nu meteen
Inderdaad ons dorp ligt hier
Tussen grote steden
Ten oosten een wereldbekend universitair centrum
Ten zuiden een drukke hoofdstad
Ten westen een belangrijke aartsbischopsdom

Hier ligt ons dorp omringd door autosnelwegen
Een internationale luchthaven bedrijvige kanalen en rivieren
Sluizen bruggen modern uitgeruste kaaien
Levendige brede lanen overbevolkte plaatsen en winkelstraten

Ons dorp ligt hier als een warm en gezellig nest
Een wondermooi natuurreservaat een beschermde oase
Landelijk maar ook verfijnd
En knap natuurlijk dat spreekt vanzelf
Kampenhout ik heb je lief



© Helene De Man 16 february 2017

Klein zaadje dat in de grond verborgen is
Ge blijft stilletjes in de donkere aarde sluimeren en dromen
Denkend aan de terugkeer van de nakende lente
Die geheimzinnig onverwachts na lange tijd zal ontwaken

Terwijl de winter met fladderende sneeuwvlokken
In ruwe stormen en kille windvlagen rond dwarrelt
En onze grijze huiverende huizen omringt
Roepen onderaardse roerselen nieuw leven op

Zo is het dat door onze gedwee maar moedige weerstand
We door sneeuw hagel en ijskoude wind bijdragen tot heropleving
Van de natuur en alles wat het onstuimig leven ons bieden kan
En aldus ons geloof en vertrouwen sterken in de komende pracht van de lente



© Helene De Man 29 december 2016