Petrus Guillelmus De Man
Petrus De Man


Pierre(Petrus) De Man, mijn vader, was geboren op 25 april 1920 te Brussel (Sint Pieters Jette).

Zijn vader, Nicolas De Man, van Vlaamse oorsprong, was geboren te Moerzeke-Castel dichtbij de Schelde. Nicolas bracht zijn jeugd door in die landelijke streek waar hij reeds vroeg een passie voelde voor de natuur en de dieren. Zijn legerdienst bracht hij door in de gidsencavalerie. Zijn voorliefde voor paarden gaf hij trouwens door aan de hele familie.

Oorlogsinvalide (slachtoffer van mosterdgas) na de eerste wereldoorlog, was Nicolas een intelligent en gevoelig man, een autodidact, geboeid door geschiedenis en aardrijkskunde.

De moeder van Petrus, Diane Sergoynne, was geboren in Brussel en ze had voorouders in Frankrijk. Met een artistiek temperament was ze vlot en optimistisch met een bemoedigend karakter. Ze ontving een eerste prijs voor piano in het Muziekconservatorium te Brussel.

Later was Diane, mijn grootmoeder, eveneens thuis werkzaam als talentvolle modenaaister.

Petrus had een grote broer, Paul, overleden in zijn vroege jeugd, en een jongere zuster, Emilienne Jeanne.

Als kind was Petrus nogal eenzaam, een dromer, en zijn hobby’s waren bij voorkeur besteed aan tekenen en schetsen, en ook veel lectuur.

Hij startte dus het secundair onderwijs met een bijzonder interesse voor literatuur en geschiedenis.

Hij volgde eveneens een artistieke opleiding in de Academie te Brussel.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij in Duitsland weggevoerd en bleef daar als gevangene gedurende de laatste twee jaar van de oorlog als gedwongen arbeider in een fabriek te Zwickau. Daar onderging hij zeer moeilijke omstandigheden en werd zijn gezondheid voor goed aangetast. Op een bepaald ogenblik werd hij nochtans belast met verpleegkundige zorgen in de ziekenzaal waar hij zijn toekomstige vrouw, Seraphina, mijn moeder, een Russische gevangene, leerde kennen.

Ik ben dus de dochter van Pierre (Petrus) De Man, Helene Nicole. vertaalster en dichter. Ik studeerde in Nederland en Brussel , nl. in het “Institut Libre Marie Haps” en behaalde een diploma licentiaat tolk en vertaalster. Ik werd later ook benoemd als beëdigd vertaalster bij de Rechtbank van Eerste Aanleg en daarna het Hof van Beroep te Brussel.

De loopbaan van Pierre (Petrus) De Man verliep als bediende en verzekeringsagent voor de “Algemene Verzekeringen van Frankrijk”. Met zijn collega’s vormde Petrus een klein orkest waarin hij optrad als violist.

Zijn vrije tijd besteedde hij aan schilderkunst, vooral olieverf, maar ook aquarel, houtskool, pastel en kunstfotografie. Ook graag paardrijden. Hij heeft uiteindelijk zijn eigen paard gekocht, “Joyeuse de Saint Aubin”.

Petrus was werkelijk een brave mens, goedaardig en altijd bereidwillig voor anderen. Omwille van zijn verlegenheid en gezondheidsproblemen had hij nochtans altijd te kampen met moeilijkheden om met zijn medemens te communiceren.

Hij werd lid van een vereniging die zich bezig hield met heemkunde en oudheidskunde en volgde bij de Rode Kruis een opleiding eerste hulp.

Heel zijn leven zou hij zijn passie tw. schilderen en fotograferen verderzetten. Hij nam deel aan enkele tentoonstellingen in Brussel-Evere in het Gemeentehuis en met de Vrienden van de Natuur en in Zemst-Eppegem (Hij was lid van de Kunstenaarsroute) die tentoonstellingen op touw zette in de “Schranshoeve”. Mijn vader, Pierre (Petrus) De Man, bleef altijd zeer bescheiden en zijn verlegenheid en modestie waren altijd een hindernis om een bredere bekendheid te bereiken.

Hij schreef ook gedichten en filosofische mijmeringen in het Frans en het Nederlands.

Hij overleed in Vilvoorde op 10 Februari 2008 na een lange en pijnlijke ziekte.

Zijn dochter Helene organiseerde een levensoverzicht van al zijn werken in 2010 met de medewerking van de Vrienden van de Natuur en de Gemeentelijke Diensten van Evere (Aula "Toots").

In juni 2018 werd een andere omzichtige tentoonstelling in Weerde, "d’Oude School" op touw gezet als hulde tien jaar na zijn overlijden.

© Helene De Man

Verslag tentoonstellingen

Een mooie dag

Op 7 oktober 2010 vond de vernissage plaats van een retrospectieve aangaande alle werken, i.e. schilderijen, aquarellen, houtskool enz. van mijn vader, Petrus De Man, in de “Aula Toots” te 1140 Evere. Men kon er eveneens tekeningen en kunstfoto’s bewonderen alsook verschillende souvenirs: schilderdoos, tubes en penselen gebruikt door de artiest, oudere fotoapparaten, zwart-wit en kleur negatieven die recentelijk nog veelal werden gebruikt toen het numeriek pas trendy werd.

Men kon ook de mooie viool van mijn vader bewonderen en verschillende partituren van oudsher, een metronoom, stemvorken, bustes van Mozart en Beethoven.

Op ezels stonden jeugdwerken van Petrus De Man zoals bij voorbeeld « La poupée japonaise » (het Japanse poppetje) of heel recente schilderijen zoals « Soleil de grand matin » (Opkomende zon in de vroege morgen). Oliefverfwerken bevatten ook portretten van familieleden en vrienden en vele onderwerpen betreffende paarden in allerlei toestanden.

Grotere werken waren verzameld op twee lange muren zoals enkele zeer prachtige landschappen, bij voorbeeld « Ciel d’orage » (Stormachtig weer), « Le Zwin » (het Zwin), « La Senne en hiver à Weerde” (De Zenne in de winter te Weerde) en vele andere.

Bezoekers hebben de fijne afwerking van vele landschappen bewonderd en voor andere werken sommige kleurcontrasten met verassende effecten. De meeste aanwezigen bleken akkoord te gaan over het feit dat Petrus De Man “de” schilder is van licht en weide vergezichten.

De avond verliep zeer gezellig en aangenaam vooral omdat prestigieuze gasten aanwezig waren: vertegenwoordigers van de gemeente Evere, en meer in het bijzonder schepen J. Corten, die te woord stond in naam van de burgemeester en de twee schepenen Nederlandse en Franse cultuur, leden van de Natuurvrienden van Evere-Schaarbeek, en zelfs andere afdelingen van de Natuurvrienden, met de veel verwachte lezingen van Raymonde Lorphelin en Luc Verbiest.

Vele bezoekers kwamen onverwachts hoewel eigenlijk wel verwacht: dus een mooie verrassing, zoals vroegere collega’s, vriendinnen die met mij waren afgestudeerd en die nog onze wonderbare en fantastisch beroep uitoefende (beëdigd vertaalster of tolk), zoals de Voorzitster van de Belgische Kamer van Vertalers, Tolken en Filologen, Agnes Feltkamp. Ik was gelukkig al die vrienden terug te vinden zoals advocaten, fotografen, journalisten, prettige vrienden, mensen die wij hadden ontmoet tijdens onze veelvuldige reizen of die fans waren van een rockstar voor wie wij de wereld doorkruisten.

Op elk ogenblik verscheen er bij de ingang iemand die mij verraste en speciaal was gekomen om een hulde te brengen aan mijn vader, nieuwsgierig om zijn artistiek talent en technieken te ontdekken.

We hebben dan ook een glaasje schuimwijn kunnen drinken en iedereen had de kans om kennis te maken met de andere aanwezigen. Ik hoorde mensen schilderijen bespreken die meer opvallend waren, zwart-wit foto’s die eerder anekdotisch of aangenaam voorkwamen, alsook de hoek « Artiesten in de familie » waar wij aquarellen van Emilienne De Man, zuster van Petrus, olieverf schilderijen van Dominique Luyckx, zijn kleindochter, foto’s van Patrick Luyckx, zijn kleinzoon aan de piano, en van mezelf hadden samengebracht.

Er werden veel foto’s genomen en adressen doorgegeven. De sfeer was uiterst aangenaam. Een groot moment van blijdschap en geluk voor alle personen aanwezig en een toffe beloning voor mij en alle mensen die mij in deze onderneming hadden geholpen.

© Helene De Man oktober 2010